آیا اهدا خون کرونا را  انتقال  می دهد؟

آیا اهدا خون کرونا را انتقال می دهد؟

آیا نگرانی مردم نسبت به انتقال ویروس کرونا از طریق اهدای خون به جاست؟ در این باره بیشتر بخوانید.

دنیای قلم_  از زمان ورود ویروس کرونادر کشور حدود ده ماه می گذرد. در این مدت زندگی های روزمره  تحت تاثیر قرار گرفته و سبک زندگی دستخوش تغییر زیادی شده است. این تغییرات حتی باورها هم در نوردیده است. آنقدر که میزان  اهدای خون را به طرز چشمگیری کاهش داده است. 
مردم این روزها باورهای نادرستی نسبت به اهدای خون در شرایط کرونایی دارند که موجب شده، میزان استقبال برای اهدای خون نسبت به سال های گذشته کاهش یابد و با اطلاع از بی اساس بودن این باروها، اهداکنندگان خون با اطمینان بیشتر می توانند خون اهدا کنند و نجات دهند زندگی بیماران نیازمند به خون و فرآورده های آن باشند.

 


 آیا خون می تواند کرونا را منتقل کند؟

 

سازمان انتتقال خون
از نخستین روزهایی که شیوع کرونا در جهان افزایش یافت تا امروز هر از گاهی این پرسش مطرح می شود که آیا ممکن است ویروس کرونا از طریق خون و فرآورده های آن به دیگران سرایت کند؟ در پاسخ به این پرسش باید گفت: هرگز چنین چیزی صحت ندارد. ویروس کرونا از طریق خون قابلیت سرایت ندارد. تعداد زیادی از ویروس‌های کرونا که تاکنون شناخته ‌شده‌اند، موجب ابتلا به طیفی از عفونت‌های دستگاه تنفسی در انسان ها می‌شوند که از سرماخوردگی تا ابتلا به بیماری‌های شدیدتری مثل سندروم تنفسی خاورمیانه (مرس - mers) و سندروم تنفسی حاد (سارس - sars) متغیر هستند و ویروس کرونایی که به تازگی کشف شده و عامل ابتلا به بیماری کووید۱۹ است نیز به مانند دیگر بیماری های که به آن اشاره شد یک بیماری تنفسی است.
 

 

آیا خطر شیوع کرونا در مراکز انتقال خون زیاد است؟


برخی بر این باور هستند که احتمال خطر ابتلا به کرونا در مراکز انتقال خون زیاد است و بر این اساس هم از اهدای خون استقبال نمی کنند، سازمان انتقال خون ایران متولی تأمین و توزیع خون و فرآورده‌های خون سالم در ایران است.
این سازمان مرکزی درمانی نیست و در هیچ شرایطی میزبان شهروندان بیمار نبوده است. مراکز انتقال خون در سراسر کشور همواره در تلاش اند تا سالم ترین اقشار جامعه را ترغیب به حضور در مراکز کنند. فرهنگ اهدای خون در جامعه نهادینه است و عموم شهروندان آگاه هستند که در صورت ابتلا به هرگونه بیماری حتی بیماری های قابل سرایت از طریق خون نباید به مراکز انتقال خون مراجعه کنند. بنابراین خطر شیوع ویروس کرونا در مراکز انتقال خون نه تنها زیاد نیست، بلکه این مراکز از سالم ترین بخش های نظام سلامت و ادارات خدمت رسان در پاندمی کووید۱۹ هستند.

 

 ذخایر انتقال خون کافی است و بیمارستان ها به خون کمتری نیاز دارند!


باور نادرست دیگر این است که در روزهای کرونایی ذخایر خون کافی است و بیمارستان ها به خون کمتری نیاز دارند، در درمان بیماران مبتلا به کووید۱۹ چنانچه بیمار به دیگر بیماری های زمینه ای که نیازمند تزریق خون و فراورده های آن است مبتلا نباشد نیازی به تزریق خون و فرآورده های خون نیست.
اما این مساله موجب نشده تا از میزان نیاز مراکز درمانی به خون و فرآورده های آن کاسته شود. سطح ذخایر انتقال خون به ویژه در فراورده هایی مانند پلاکت که تنها سه روز طول عمر دارد و مستقیما متناسب با میزان اهدای روزانه خون توسط داوطلبان بدون چشمداشت اهدای خون است.
از سویی دیگر خون امکان ذخیره بلند مدت مانند قرص، شربت ها و داروهای دیگر را ندارد و حتی قابل قیاس با مدت زمان نگهداری خوراک های کنسروی و یا دیگر اقلامی که در بحران های مختلف مورد استفاده قرار می گیرد، نیست.
در زمان شیوع بیماری کووید۱۹ بیماران مصرف کننده مستمر خون مانند بیماران تالاسمی، بیماران هموفیلی، بیماران مبتلا به سرطان و ... همچنان به تزریق خون در جهت حفظ سلامت و تکمیل درمان بیماری خود نیازمند هستند.

 

 

 

مراکز انتقال خون پر از جمعیت و خطرناک است!

 

باور نادرست دیگر این است که مراکز انتقال خون پر از جمعیت و خطرناک است و باید تاکید کرد که اهدای خون شامل مراحل پذیرش، مشاوره و معاینه پزشکی، خونگیری و پذیرایی و استراحت پس از اهدای خون است. با توجه به وجود این چرخه تلاش شده است تا داوطلبان هرگونه بدون معطلی مراحل را طی کنند و تا حد امکان وقفه ای در مراحل اهدا ایجاد نخواهد شد.
سامانه نوبت دهی اینترنتی نیز به منظور اخذ نوبت در ساعات خلوت تر به آدرس nobatdehi.ibto.ir در دسترس است تا داوطلب اهدای خون در ساعاتی که خود مدنظر دارد مراجعه کند. متاسفانه در ماه های اخیر از مراجعه داوطلبان اهدای خون کاسته شده است و بنابراین هیچگونه ازدحامی در مراکز انتقال خون به چشم نمی خورد. از طرف دیگر فضاهای مسقف و سرباز جانبی مراکز انتقال خون نیز در اختیار اهداکنندگان گرامی خون است تا با هدف حفظ فاصله های فیزیکی از آن استفاده کنند.

 


 لوازم مصرفی در انتقال خون ناقل کرونا است!

سازمان انتقال خون
باور نادرست اینکه شاید لوازم مصرفی در انتقال خون ناقل کرونا است باشد نیز موجب کاهش اهدای خون شده در صورتیکه فرآیند اهدای خون از بدو تاسیس سازمان انتقال خون ایران تا کنون بر اساس موازین ایمنی و بهداشت و مطابق با استانداردهای ملی و بین المللی انجام می شود.
در دوران شیوع ویروس کرونا این استانداردها ارتقا یافتند و به شیوه سختگیرانه تری بر اجرای آنها اعمال نظارت می شود.
همه تجهیزات مصرفی اعم از سواپ های ضدعفونی کننده موضع ورود سوزن در محل بازو، پدهای ضدعفونی کننده، کیسه های خون و ... استریل و ویژه تنها یک اهداکننده خون است.
حتی خارج کردن این تجهیزات و ملزومات از بسته بندی ها با هدف اطمینان خاطر داوطلب اهدای خون به گونه ای انجام می شود که در معرض دید باشد. ملحفه های تخت های اهدای خون نیز امکان تعویض را دارد و یکبار مصرف است. در پایان هر شیفت کاری نیز تجهیزات و ملزومات اهدای خون و سالن های اهداکنندگان خون مطابق با دستورالعمل ها گندزدایی می شود.

 

اهدای خون موجب بیماری و ضعف سیستم ایمنی می شود!


اهدای خون موجب ضعیف شدن بدن و یا کاسته شدن از سطح ایمنی آن نمی شود.
برخی داوطلبان اهدای خون ممکن است چنانچه شب قبل از اهدای خون استراحت کافی نداشته یا وعده غذایی مناسب میل نکرده باشند در نخستین تجربه اهدای خون دچار سرگیجه ای موقت شوند؛ این ضعف موقتی است و در همه اهدا کنندگان نیز اتفاق نمی‌افتد، با این حال با یک سری اقدامات پیشگیرانه می‌توان از آن جلوگیری کرد و تجربه به یاد ماندنی از کمک به همنوعان را ثبت کرد. حجم مایع از دست رفته در ۲۴ ساعت پس از اهدای خون به بدن باز می گردد و سلول های خونی نیز ۳ تا ۴ هفته پس از اهدای خون جایگزین می شوند همچنین میزان آهنی که در خون اهدایی نیز موجود است در ۶ تا ۸ هفته پس از اهدای خون کامل در بدن جایگزین می شود.
باور نادرست، مراکز انتقال خون باید تست ویروس کرونا را بر روی داوطلبان اهدای خون انجام دهند!
ویروس کرونا از طریق خون قابلیت سرایت ندارد وضرورتی به انجام این تست زمانبر نیست. تاکنون استانداردهای بین المللی الزامی برای انجام آزمایش تشخیص ویروس کرونا را بر روی داوطلبان اهدای خون را اظهار نداشته است.
بر روی همه خون های اهدایی آزمایش غربالگری به روش الیزا شامل غربالگری آنتی ژن سطحی هپاتیت b، آنتی بادی هپاتیت c،   آنتی بادی و آنتی ژن hiv  انجام می شود.
همچنین آزمایش تعیین گروه خون و تشخیص عامل بیماری سیفلیس نیز بر روی نمونه خون های اهدایی انجام می شود. پس از انجام آزمایشات غربالگری هپاتیت و hiv و سیفلیس، در صورت منفی شدن آزمایش ها، کیسه های خون و فرآورده های آن آماده ارسال به مراکز درمانی خواهند بود.

 

باور غلط: انتقال خون نسبت به سلامت مراجعین کم توجه است!


سازمان انتقال خون ایران از نخستین روزهای شیوع ویروس کرونا تاکنون خود را ملزم به رعایت کلیه پروتکل های بهداشتی مبارزه با شیوع ویروس کرونا دانسته است.
همه کارکنان و داوطلبان اهدای خون قبل از ورود به مراکز اهدای خون تب سنجی می شوند. اهداکنندگان خون ماسک دریافت می کنند. مسیرهای ورود و خروج تا حد امکان به کمترین میزان ممکن کاهش یافته است. مراکز اهدای خون در پایان هر نوبت کاری ضدعفونی می شوند. در سالن های انتظار فاصله های فیزیکی رعایت می شود. امکان شست وشوی دست و ضدعفونی کردن ان در مراکز اهدای خون فراهم است.
پوستر های آموزشی و هشدار دهنده نیز در مراکز در معرض دید افراد نصب شده است. تخت های اهدای خون با فاصله جانمایی شده است و پذیرایی پس از اهدای خون نیز با استفاده از ظروف یکبار مصرف انجام می شود.

 


گذشته از همه این موارد در سازمان انتقال خون ایران نظام مراقبت از داوطلبان اهدای خون (donor vigilance) مستقر است که مستقیما به بررسی وضعیت سلامت اهداکنندگان خون و پایش عوارض احتمالی ناشی از اهدای خون می پردازد.
سازمان انتقال خون ایران نیز تاکید دارد که در روزهای پاندمی کووید۱۹ باید از ترددهای غیرضروری اجتناب کرد و فقط برای انجام امور ضروری از منزل خارج شد. نجات جان همنوعان یکی از ضروری ترین امورات است. از هر سه نفر در طول عمر یک نفر به خون یا فرآورده های مشتق از آن نیازمند است و این آمار به خوبی ضرورت اهدای خون را به ویژه در بحران های طبیعی و غیرطبیعی نشان می هد.
 
 منبع: سازمان انتقال خون     

 

 

دیدگاه‌ها

نظراتی كه به تعميق و گسترش بحث كمك كنند، پس از مدت كوتاهی در معرض ملاحظه و قضاوت ديگر بينندگان قرار مي گيرد. نظرات حاوی توهين، افترا، تهمت و نيش به ديگران منتشر نمی شود.