دنیای قلم - شاید پیدا‌کننده، با دیدن جعبه‌های آیفون، برای لحظاتی آینده‌ای متفاوت را تصور کند؛ و شاید صاحب محموله، در همان لحظه، با اضطراب به تلفن همراهش خیره شده باشد و منتظر خبری بماند که هنوز نمی‌داند خوب است یا بد.
میان این دو نفر، دریا ایستاده است؛ یکی به آنچه پیدا کرده نگاه می‌کند و دیگری به آنچه از دست داده است. اما سرنوشت نهایی این کالاها را نه شادی پیدا‌کننده تعیین می‌کند و نه اندوه صاحبشان؛ پاسخ را باید در اسناد، مقررات و مسیر قانونی جست‌وجو کرد.
تصور کنید تور ماهیگیری را از آب بیرون می‌کشید، اما به‌جای ماهی، چشم‌تان به جعبه‌هایی می‌افتد که درونشان آیفون‌های گران‌قیمت یا عطرهای لوکس جا خوش کرده‌اند. حتما در همان لحظه، خستگی یک روز کار در گرمای خلیج فارس از تن‌تان بیرون میرود. شاید با ناباوری به آنچه پیدا کرده‌اید نگاه کنید و برای چند لحظه، خودتان را خوش‌شانس‌ترین آدم دنیا بدانید؛ کسی که دریا، به‌جای ماهی، گنجی غیرمنتظره به او هدیه داده است.
اما در سوی دیگر این ماجرا، شاید کسی چشم‌انتظار محموله‌ای باشد که قرار بوده به مقصد برسد؛ تاجری که سرمایه‌اش را برای خرید کالا هزینه کرده، فروشنده‌ای که به تحویل سفارش‌ها دل بسته یا شرکتی که حالا باید پاسخ‌گوی خسارتی سنگین باشد. برای پیدا‌کننده، آن جعبه‌ها می‌توانند رؤیای یک‌شبه ثروتمند شدن باشند؛ برای صاحب کالا، شاید کابوس از دست رفتن سرمایه‌ای باشد که حاصل ماه‌ها کار و حساب‌وکتاب است.
ماجرای کشتی کانتینربر «GFS Pride» در تنگه هرمز و تصاویر منتشرشده در شبکه‌های اجتماعی( البته که شماری از این تصاویر ساختگی و تولید هوش مصنوعی است)، پرسشی قدیمی را دوباره زنده کرده: اگر اموالی از دل دریا بیرون کشیده شوند، سرنوشت آن‌ها چه خواهد شد؟ کسی که اموال را پیدا کرده، چکار باید بکند؟
آیا پیدا‌کننده آیفون ها و عطرها می‌تواند آن‌ها را برای خودش بردارد؟
پاسخ به همین سادگی نیست. در قانون، پیدا کردن یک مال لزوماً به معنای مالک شدن آن نیست. به‌ویژه وقتی پای محموله تجاری در میان باشد، شرایط حادثه، اسناد مالکیت و حمل، مقررات دریایی و گمرکی و احتمال وجود صاحب مشخص، در تعیین تکلیف کالا نقش دارند.
کسی که چنین محموله‌ای را پیدا می‌کند، باید از فروش یا تصاحب عجولانه آن خودداری کند، محل و زمان پیدا شدن را ثبت کند و موضوع را به مراجع دریایی، بندری یا انتظامی اطلاع دهد. شاید وسوسه نگه داشتن یک گوشی چند ده‌میلیونی یا عطر گران‌قیمت، در آن لحظه بزرگ باشد، اما آیا این ثروت صید شده به همین راحتی می‌تواند مال ما شود؟
صاحب کالا نیز باید از مسیر قانونی و با ارائه اسناد حمل، مدارک مالکیت و فهرست محموله، موضوع را از طریق مراجع مربوط و شرکت بیمه پیگیری کند. اگر کالا بیمه شده باشد، میزان و شرایط جبران خسارت به مفاد بیمه‌نامه بستگی خواهد داشت.